Kısaca: Türkiye’de barit en çok Isparta (Şarkikaraağaç) ve Konya (Hüyük) bölgesinden çıkarılır; ülkenin yıllık yaklaşık 300 bin ton barit üretiminin büyük kısmı buradan gelir. Antalya (Alanya, Gazipaşa), Adana (Feke), Kahramanmaraş (Şekeroba) ve Eskişehir (Kızılcaören) diğer önemli yataklardır. İMİB’e göre Türkiye yaklaşık 35 milyon ton barit rezerviyle dünya rezervinin yaklaşık %12’sine sahiptir ve dünyada 4. sıradadır.
Türkiye’de Barit Nerede Çıkarılır?
- Isparta – Şarkikaraağaç ve Konya – Hüyük: Türkiye’nin en büyük barit bölgesidir. Toplam rezervi yaklaşık 17 milyon ton olarak tahmin edilir; Şarkikaraağaç tek başına yılda yaklaşık 247 bin ton üretir.
- Kahramanmaraş – Şekeroba: Türkiye’nin en kaliteli, “ultra beyaz” baritinin çıkarıldığı yataktır.
- Eskişehir – Beylikova (Kızılcaören): Barit, florit ve nadir toprak elementlerini birlikte içeren kompleks bir yataktır ve onlarca milyon ton barit içerdiği belirtilir.
- Antalya – Alanya ve Gazipaşa (Karalar): Akdeniz kuşağındaki barit yataklarıdır.
- Adana – Feke (Tordere): Yılda yaklaşık 10 bin ton üretim yapılır.
Bunların dışında Mersin (Aydıncık, Silifke), Giresun (Bulancak), Ordu (Mesudiye), Sivas (Koyulhisar), Muş, Hakkari, Gümüşhane, Bayburt, Karaman, Çanakkale ve Kocaeli’de de barit yatakları bulunur.
Türkiye Barit Yatakları Tablosu
| Yatak | İl | Bilinen veri |
|---|---|---|
| Şarkikaraağaç – Hüyük | Isparta, Konya | ~17 milyon ton rezerv; Şarkikaraağaç ~247 bin ton/yıl |
| Kızılcaören | Eskişehir | Onlarca milyon ton barit (barit-florit-NTE kompleks yatağı) |
| Şekeroba | Kahramanmaraş | En kaliteli ultra beyaz barit; bölgede 50–80 bin ton/yıl |
| Tordere | Adana (Feke) | ~10 bin ton/yıl |
| Karalar | Antalya (Gazipaşa) | Akdeniz barit kuşağı |
Kaynak: Minerals (MDPI), “Barite Deposits of Türkiye: A Review” (2025); toplam rezerv ve dünya sıralaması İMİB (MTA 2019, MAPEG). Son güncelleme: 27 Ekim 2026.
Barit Nedir, Ne İşe Yarar?
Barit, baryum sülfattan (BaSO₄) oluşan, çok ağır (yoğunluğu yaklaşık 4,5 g/cm³) ve kimyasal olarak dayanıklı bir mineraldir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
- Petrol ve doğal gaz sondajı: Sondaj çamurunu ağırlaştırmak için kullanılır; baritin en büyük kullanım alanıdır.
- Boya, plastik ve kâğıt: Beyaz ve saf barit dolgu maddesi olarak kullanılır.
- Sağlık: Baryum sülfat, röntgen çekimlerinde kontrast madde olarak kullanılır.
- Radyasyon kalkanı: Ağır olduğu için hastane ve tesislerde radyasyon geçirmeyen beton ve sıvalarda kullanılır.
Eskişehir Beylikova’daki nadir toprak elementleri hakkında nadir toprak elementleri yazımıza, Türkiye’deki tüm madenlerin il il dağılımı için Türkiye maden haritası sayfamıza bakabilirsiniz. Diğer maden haritaları: altın, bor, krom, bakır, demir, linyit. Tüm haritaları tek PDF olarak indirebilirsiniz.
Diğer maden haritaları: Altın · Krom · Linyit · Taşkömürü · Demir · Bakır · Bor · Mermer · Fosfat · Tüm Türkiye maden haritası
Sıkça Sorulan Sorular
Barit nerede çıkarılır?
Türkiye’de barit en çok Isparta Şarkikaraağaç ve Konya Hüyük bölgesinden çıkarılır. Antalya (Alanya, Gazipaşa), Adana (Feke), Kahramanmaraş (Şekeroba) ve Eskişehir (Beylikova) diğer önemli yataklardır.
Türkiye’nin barit rezervi ne kadar?
İMİB’e göre Türkiye yaklaşık 35 milyon ton barit rezervine sahiptir. Bu, dünya rezervinin yaklaşık %12’sidir ve Türkiye’yi dünyada 4. sıraya yerleştirir. Yıllık üretim yaklaşık 300 bin tondur.
Barit ne işe yarar?
Baritin en büyük kullanım alanı petrol ve doğal gaz sondajında sondaj çamurunu ağırlaştırmaktır. Ayrıca boya, plastik ve kâğıtta dolgu maddesi, röntgende kontrast madde ve radyasyon kalkanı betonlarında kullanılır.
En kaliteli barit nerede çıkar?
Türkiye’nin en kaliteli, ultra beyaz bariti Kahramanmaraş’taki Şekeroba yatağından çıkarılır.
Kaynaklar
Son güncelleme: 27 Ekim 2026
